0RECHTBANK GELDERLAND
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 4 september 2026
[eiser] , uit [woonplaats] , eiser
Samenvatting
Zittingsplaats Zutphen
Bestuursrecht
zaaknummer: ARN 24/8712
in de zaak tussen
en
de Raad van bestuur van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen, het UWV
(gemachtigde: mr. Y.A. van Veelen).
1. Deze uitspraak gaat over de definitieve vaststelling en de terugvordering van de uitkering van eiser op grond van de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ) over het jaar 2022. Eiser is het niet eens met die beslissingen. Hij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de definitieve vaststelling en de terugvordering van de WAZ-uitkering.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het UWV de WAZ-uitkering juist heeft vastgesteld en terecht de te veel betaalde uitkering van eiser heeft teruggevorderd. Eiser krijgt geen gelijk en het beroep is daarom ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Procesverloop
2. Met het besluit van 18 juni 2024 heeft het UWV de WAZ-uitkering van eiser over het jaar 2022 definitief vastgesteld en bepaald dat eiser over de periode van 1 januari 2022 tot en met 31 december 2022 te veel uitkering heeft ontvangen. Dat bedrag moet eiser terugbetalen. Met het besluit van 19 juni 2024 heeft het UWV de te veel betaalde uitkering van bruto € 6.317,58 van eiser teruggevorderd. Met het bestreden besluit van 15 oktober 2024 op de bezwaren van eiser is het UWV bij deze besluiten gebleven.
Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. Het UWV heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.
De rechtbank heeft het beroep op 12 augustus 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser en de gemachtigde van het UWV.
Beoordeling door de rechtbank
De feiten
3. Eiser ontvangt sinds 30 november 2000 een WAZ-uitkering, berekend naar een mate van arbeidsongeschiktheid van 35 tot 45%. De Belastingdienst heeft aan het UWV doorgegeven dat eiser in 2022 € 88.228 aan inkomsten had. Zijn inkomsten zijn daarom gemiddeld 100% van het loon dat eiser zou verdienen in het beroep dat hij had voordat hij een WAZ-uitkering kreeg. Eiser heeft daarom geen verlies aan inkomsten. Eiser ontving over de periode van 1 januari 2022 tot en met 31 december 2022 daarom te veel uitkering. Dat bedrag moet eiser terugbetalen.
Toetsingskader
4. Ingevolge artikel 58, eerste lid, aanhef en onder b, van de WAZ wordt, indien de verzekerde, die recht heeft op een arbeidsongeschiktheidsuitkering, inkomen geniet doordat hij arbeid is gaan verrichten, die arbeid gedurende een aaneengesloten tijdvak van vijf jaar niet aangemerkt als arbeid als bedoeld in artikel 2, vierde lid, en wordt de arbeidsongeschiktheidsuitkering niet ingetrokken of herzien, doch wordt de uitkering betaald tot een bedrag ter grootte van de arbeidsongeschiktheidsuitkering, zoals deze zou zijn vastgesteld, indien die arbeid wel arbeid als bedoeld in artikel 2, vierde lid, zou zijn.
In het zevende lid van artikel 58 van de WAZ is bepaald dat bij ministeriële regeling wordt bepaald wat onder inkomen en loon als bedoeld in dit artikel wordt verstaan. Deze ministeriële regeling is de Regeling samenloop arbeidsongeschiktheidsuitkering met inkomen (Regeling).
In artikel 2a, eerste lid, aanhef en onder e, van de Regeling is bepaald dat onder inkomen als bedoeld in artikel 58, eerste lid, van de WAZ wordt verstaan de belastbare winst uit onderneming.
Volgens vaste rechtspraak komt bij het beantwoorden van de vraag of de inkomsten van een verzekerde als inkomsten uit arbeid van een zelfstandige op grond van artikel 58 van de WAZ moeten worden aangemerkt, in beginsel doorslaggevende betekenis toe aan de in het kader van de fiscale wetgeving door de verzekerde gemaakte en door de fiscus gehonoreerde keuze. Deze hoofdregel lijdt slechts uitzondering indien aantoonbaar sprake is van zodanig bijzondere omstandigheden dat de aan de fiscus gedane opgave niet tot uitgangspunt kan worden genomen.
WAZ-uitkering
5. Eiser heeft aangevoerd dat het UWV ten onrechte de inkomsten uit de verkoop van het bedrijfspand heeft meegerekend als inkomen uit arbeid. Inkomsten uit arbeid verwijst in de fiscale context naar inkomen dat een persoon ontvangt als vergoeding voor het verrichten van arbeid. Bij eiser is de fiscale winst ontstaan door de verkoop van het bedrijfspand. De verkoop heeft niet geleid tot geldelijk voordeel. Met de verkoopwinst is de hypotheek afgelost. Daarnaast heeft eiser vanuit privé schulden van de onderneming afgelost. Het gaat om incidentele, niet-structurele inkomsten. Volgens eiser is sprake van strijd met het evenredigheidsbeginsel. Volgens eiser heeft de Centrale Raad van Beroep veel uitspraken gedaan waarin is geoordeeld dat incidentele opbrengsten die niet gerelateerd zijn aan werkzaamheden geen invloed hebben op de hoogte van de uitkering. Verder blijkt uit de UWV-handboeken ook dat incidentele baten niet meetellen.
Het is aan eiser om aan te tonen dat sprake is van bijzondere omstandigheden die een uitzondering op de hoofdregel rechtvaardigen. Naar het oordeel van de rechtbank is eiser hier niet in geslaagd. Niet in geschil is dat de opbrengst van de verkoop van het bedrijfspand als winst is verantwoord bij de belastingaangifte. Uit artikel 2a, aanhef, onder e, van de Regeling volgt dat het niet relevant is of sprake is van een bijzondere / incidentele post. Daarin is bepaald dat het – kort gezegd – gaat om de belastbare winst, zonder dat onderscheid gemaakt wordt naar de herkomst van de winst. Dat de verkoop niet heeft geleid tot geldelijk voordeel voor eiser maakt dat niet anders. Onveranderd blijft dat de opbrengst door eiser als onderdeel van de winst is verantwoord. Het UWV is bij de vaststelling van het inkomen dan ook terecht uitgegaan van de door eiser gemaakte keuze en door de Belastingdienst geaccepteerde opgave van de belastbare winst. Het UWV heeft tijdens de zitting aangegeven dat eiser zich tot de Belastingdienst moet wenden als hij meent dat de aanslag uit 2022 gecorrigeerd moet worden. Verder was in de uitspraken waar eiser naar heeft verwezen geen sprake van een vergelijkbare situatie. Ook kan de rechtbank niet de door eiser gewenste betekenis toekennen aan het handboek ‘Wetsuitleg WIA, WAO/WAZ/oWAJONG en ZW’ van het UWV, omdat het daar niet gaat over een situatie zoals die van eiser.
De rechtbank begrijpt de stelling van eiser, dat de incidentele opbrengsten en de storting vanuit zijn privévermogen niet mogen leiden tot een onterechte terugbetaling, als een verzoek om artikel 58 van de WAZ buiten toepassing te laten wegens strijd met het evenredigheidsbeginsel. Volgens vaste rechtspraak verzet het toetsingsverbod van artikel 120 van de Grondwet zich in zijn algemeenheid tegen toetsing van een wettelijke bepaling aan algemene rechtsbeginselen en (ander) ongeschreven recht, zoals het evenredigheidsbeginsel. Toepassing van de wettelijke bepaling blijft echter achterwege als sprake is van bijzondere omstandigheden die niet of niet ten volle zijn verdisconteerd in de afweging van de wetgever, waardoor een andere uitkomst nodig is dan waartoe toepassing van de wettelijke bepaling leidt. Dat is het geval als die niet verdisconteerde bijzondere omstandigheden de toepassing van de wettelijke bepaling zozeer in strijd doen zijn met algemene rechtsbeginselen of (ander) ongeschreven recht dat die toepassing achterwege moet blijven.De door eiser gestelde omstandigheden, namelijk dat het gaat om incidentele inkomsten en een storting vanuit zijn privévermogen, brengen niet met zich dat toepassing van 58 van de WAZ zozeer in strijd is met het evenredigheidsbeginsel dat die toepassing achterwege dient te blijven.
Conclusie en gevolgen
6. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat eiser geen gelijk krijgt. Eiser krijgt daarom het griffierecht niet terug. Hij krijgt ook geen vergoeding van zijn proceskosten.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. I.A.M. van Boetzelaer-Gulyas, rechter, in aanwezigheid van mr. E.G. Cornelisse, griffier.
Uitgesproken in het openbaar op 4 september 2026.
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Centrale Raad van Beroep waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden.
Digitaal hoger beroep instellen kan via “Formulieren en inloggen” op www.rechtspraak.nl. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan de Centrale Raad van Beroep, Postbus 16002, 3500 DA Utrecht.
Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Centrale Raad van Beroep vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.